महिला रंगकर्मीहरूको समूह ‘मडलेनाज नेपाल’को अग्रसरतामा ‘भि डे’को सन्दर्भ पारेर मण्डला थिएटरमा तीन दिन अमेरिकी नाटककार इभ एन्सलरको नाटक ‘द भजाइना मोनोलग’को नेपाली संस्करण ‘योनीका कथाहरू’ मञ्चन भयो । त्यसैगरी अन्तराष्ट्रिय नारी दिवसको सन्दर्भमा रातो बंगला स्कुलमा पनि नाटक मञ्चन गरियो । नाटकले परम्परागत निषेधलाई तोड्दै महिला हिंसाको बहस अघि बढाएको चर्चा भइरहेको छ । तर यो नाटक गर्न सजिलो भने थिएन । कला अनुरागीसँग कुराकानी गर्दै कलाकार सिर्जना सुब्बाले नाटक गर्दाको चुनौति र अनुभवबारे यसो भनिन्

अमेरिकी नाटककार इभ एन्सलरको नाटक ‘द भजाइना मोनोलग’को नेपालीकरण हो– ‘योनीका कथाहरू’ । यो नाटक अर्कै नाममा पहिले पनि देखाइएको थियो भन्ने त सुनेकी हुँ । तर हेर्ने अवसर भने पाइनँ । एकैचोटी यसमा भूमिका निर्वाह नै गरियो ।

यो नाटकको पछिल्लो मञ्चनको कथा भने ‘मडलेनाज नेपाल’सँग जोडिएको छ । ‘जिआइजेड’मा थिएटर हेर्ने जिम्मा लिएकी जुलिया विगत एक वर्षदेखि मण्डला थिएटरमै छिन् । उनी ‘मडलेनाज’ भन्ने समूहसँग आबद्ध रहिछन् । उनीसँगको सहकार्यको क्रममा नेपालमा पनि रंगमञ्चमा सक्रिय महिलाहरूको समूह बनाउनुपर्छ भन्ने छलफल भयो । त्यसै क्रममा उनकै सक्रियतामा विदेशमा तालिमका लागि पनि साथीहरू जानुभयो । नेपालमा पनि कार्यशाला गरियो । सँगै मलडेनाज नेपाल पनि निर्माण भयो । यसको औपचारिक संरचना त छैन, तर सबै रंगमञ्चमा सक्रिय महिलाको ‘सेयरिङ प्लेटफर्म’को रूपमा यसलाई विकास गर्ने कोशिस भइरहेको छ ।

मडलेनाज नेपालको समूह बनेपछि ‘यो त खतरा होला’ भन्ने प्रतिक्रिया आउन थाल्यो । तर यो त्यस्तो ‘खतरा’ केही होइन, ‘सेयरिङ प्लेटफर्म’ हो । जति नै मिल्ने साथी भए पनि कतिपय कुरा केटाहरूलाई सेयर गर्न सकिँदैन । ती कुरा सानाजस्ता लागे पनि भित्रभित्रै पीडा दिइरहेको हुन्छ । त्यसैले हामीले यसलाई आफूबीच सेयर गर्ने थलोको रूपमा विकास गर्न खोजेका हौं । हामीले हिउँदमा महिला हिंसाविरुद्धको नाटक पनि गर्यौं । सँगै महिलाले मात्रै नाटक गर्न सकिन्छ कि सकिन्न भनेर छलफल थाल्यौं । हामी समाजलाई केही सन्देश दिने र परिवर्तनको बहस चलाउने ‘कन्टेन्ट’को खोजीमा थियौं । त्यसै क्रममा महिला हिंसाविरुद्ध एन्सलरले चलाएको अभियान ‘भि डे’को सन्दर्भ आयो । भ्यालेन्टाइन दिवसकै सन्दर्भ पारेर यो दिवस मनाइन्छ । यस सन्दर्भमा विश्वका विभिन्न देशमा ‘द भजाइना मोनोलग’ मञ्चन गरिन्छ । त्यसैले हामी पनि यो नाटक मञ्चनको निर्णयमा पुग्यौं । हामीसँग हल पनि थियो, समय र समूह पनि । त्यसमाथि नाटककै अध्ययन सन्दर्भमा भारत रहँदा आकांक्षा कार्की यसको मञ्चनमा निकै पटक सहभागी भइसक्नुभएको थियो । त्यसैले नेपालका सन्दर्भमा यसलाई नयाँ र फरक ढंगले प्रस्तुत गर्न सकिन्छ भन्न सल्लाह भयो ।

यो नाटकको प्रक्रिया निकै लामो थियो । झण्डै एक महिनाजति समय लाग्यो, हामीलाई काम गर्न तयार हुन नै । किनकि यसको ‘कन्टेन्ट’ निकै फरक र सामाजिक कोणबाट असहज थियो । पहिले त ‘योनी’ भन्ने शब्द बोल्न नै गाह्रो थियो । त्यसमाथि अझ यसका पर्यायवाची शब्द बोल्न र अझ त्यसलाई नाटककै रूपमा प्रस्तुत गर्न निकै समस्या थियो । तर हामीले महिला हिंसाविरुद्धको चेतनालाई यसमा जोड्यौं र प्रक्रियामा सहभागी भयौं । महिला कसरी हिंसामा पर्छिन् र कस्तो प्रकारको हिंसा भोगिरहेकी हुन्छिन् भन्ने कुरा आफ्नै जीवनका विविध घटनाप्रक्रियासँग ‘लिंक’ गरेर छलफल र सेयरिङ गरियो । त्यसरी ‘फ्यामिलियर’ भएपछि मात्रै हामी यो नाटक खुलेर गर्न तयार भएका हौं ।

००० यो नाटकले पहिलो कुरा त हाम्रै मानसिकतामा पनि परिवर्तन ल्याउन सहयोग पुर्यायो । पहिले हामी योनी र यससँग सम्बन्धित विषयमा केटीलाई नै पनि भन्न सक्दैनथ्यौं । केही समस्या देखियो भने त्यसबारे खुलेर कुरा गर्न सक्दैनथ्यौ । अहिले त्यसबाट मुक्त भएका छौं । अझै पनि हामी यौनका विषयमा खुलेर कुरा गर्न सक्दैनौं । तर पनि दृष्टिकोणमा परिवर्तन आएको छ । हामीले विभिन्न ‘क्यारेक्टर’मार्फत कतिपय कुरालाई अभिव्यक्त गरेका छौं । मैले प्रस्तुत गरेको चरित्रले यौनले दिएको खुसीलाई खुलेर अभिव्यक्त गरेको छ । यस्ता कुराले व्यवहारिक जीवनमा पनि कतिपय कुरालाई सहज बनाइदिन्छ ।

००० यो नाटक हिंसाविरोधी नाटक हो । विभिन्न महिलासँग गरेको अन्तरवार्ताका आधारमा बनाइएको हो । त्यसैले विश्वभरका महिलाका साझा समस्या र पीडा यसमा अभिव्यक्त भएको छ । त्यसमा हाम्रा अनभूतिको पनि सादृश्यता छ । नाटक हेरेपछि कतिपय दर्शकले हामीलाई नेपालीकै अनुभवलाई नाटकमा समावेश गर्न सकेको भए हुन्थ्यो भन्ने पनि सुझाव दिए । तर हामीले देखाएको नाटकमा धेरै फेरबदल गर्ने कुरा भएन । तर पनि त्यसलाई नेपालीकरण गर्दा मौलिक अनुभूत गराउने प्रयास गरिएको हो । केही दृश्य अंग्रेजी नै पनि समावेश छ । यो चाहिँ विदेशीलाई पनि लक्षित गरिएको हो । हामी अर्को वर्षचाहिँ नेपाली पनि गर्ने कि भन्ने सोचमा छौं ।

००० हामीले नाटकको सुरुको प्रोसेसदेखि नाटक मञ्चनको केही दिनअघिसम्म कतिपय भित्री कुरा सेयर गर्नुपर्दा केटाहरूलाई नआऊ भनिरहेका थियौं । तर पछि लाग्यो– हामीले देखाउनुपर्ने उनीहरूलाई नै हो । अहिले नै नआउ भन्यौं भने त सोच नै नकारात्मक हुनसक्छ । त्यसैले हामीले पछिल्लो चरणमा केटाहरूलाई पनि आउन दियौं । तर उनीहरू आफैं पनि हच्किन्थे । ‘ए ! भजाइना ग्रुप पो हो ?’ भन्थे । थिएटरमा दिदी–बहिनी भनिरहेका हुन्छन् केटाहरूले । नाटकमा जोडी बन्नुपर्दा पनि हच्किने सोसाइटीमा त यस्तो कुरा बोल्न सक्ने स्थिति हुँदैनथ्यो । तर नाटक हेरिसकेपछि यस विषयमा खुलेर बोल्न नसके पनि सम्मान गर्नुपर्छ भन्ने धारणाचाहिँ थिएटरमा अझ प्रभावशाली भएको पाएको छु । हिंसा होला भन्ने कुरामा सचेत पनि भएको पाएको छु । कतिपयले ‘इन्टेन्सन’ नहुँदा पनि हिंसा भइरहेको हुन्छ, त्यस्ता कुरामा सचेतता देखिएको छ ।

००० नाटक सुरु गर्दा नै मलाई लागेको थियो कि युवाहरूले चाहिँ कम्तिमा यो काम मन पराउँछन् । अरूचाहिँ नाम सुनेरै डराउँछन् कि भन्नेचाहिँ लागेको थियो । तर पनि यसप्रति जिज्ञासा त हुन्छ नै भन्नेचाहिँ लागेको थियो । हामीले नाटकअघि नै सल्लाह गरेका थियौं कि गाली पनि सुन्न तयार भएर बस्नुचाहिँ आवश्यक छ । त्यसैले हामीले मञ्चन हुनुभन्दा केही अघिदेखि नै नाटकका विभिन्न सन्दर्भलाई फेसबुकमा पोष्ट गरिरहेका थियौं । त्यसमा कतिपयले नकारात्मक ‘कमेन्ट’ गरिरहेका थिए । म्यासेजमा पनि किन यति धेरै ‘एक्स्ट्रििम’ भएको, यति धेरै फेमिनिस्ट भएको ? भनिरहेका थिए कतिले । कतिले त ‘पोर्न’ नाटक नै गर्न लागे भन्नेजस्तो प्रतिक्रिया पनि आएको थियो । त्यसैले हामीलाई अलि डर लागिरहेको थियो । निर्देशकहरू पनि त्यसरी नै डराएका थिए । किनकि पहिलोपटक यसरी ‘रिस्क’ लिएर नेपालमा काम गर्दै हुनुहुन्थ्यो उहाँहरू पनि । त्यसैले त्यो नाटक नै नगर्ने कि भनेर भावुक पनि भएका थियौं । तर त्यसलाई सामान्य रूपमा लिएर हामी अगाडि बढायौं ।

००० जब हामीले नाटक सफलतापूर्वक मञ्चन गर्यौं, त्यसले हामीलाई बैग्लै आनन्द आयो । हामीलाई नाटकको प्रक्रियामा नकारात्मक प्रतिक्रिया दिने पुरुष थिए, तर नाटक हेर्न आउने ७५ प्रतिशतभन्दा बढी पुरुष थिए । यो कुराले हामीलाई खुसी दिलायो । अर्को चाहिँ, जो हाम्रा नियमित नाटकका दर्शक थिए, तीभन्दा फरक दर्शक आए । हेरिसकेपछि पनि हामीलाई नराम्रो कसैले भनेनन् । हाम्रो पछाडि कति भने थाहा भएन, तर अगाडि भने हाम्रो कामको प्रशंसा नै गरे । कतिपय महिलाकै क्षेत्रमा काम गरिरहेकाहरूले हामी पनि साथै छौं भन्नुभएको छ । थिएटरका साथीहरूबाट पनि राम्रो प्रतिक्रिया आएको छ ।

००० नाटक मञ्चन र त्यसपछि आएका प्रतिक्रियाबाट हामी उत्साहित छौं, त्यत्तिकै जिम्मेवारीबोध पनि गरिरहेका छौं । तर यसैबीच मलाई खट्किरहेको कुराचाहिँ यो हो कि हामीले यसलाई आवश्यक बहसमा लैजान सकेका छैनौं । एउटा नाटक गर्दैमा परिवर्तन हुन्छ भन्ने हुँदैन । त्यसैले हामीले यस विषयमा अभियान नै सुरु गर्नुपर्छ । त्यसको लागि हामी केही तयारी पनि गरिरहेका छौं । अहिले हामीले गरेको यही नाटकलाई उपत्यकाबाहिर प्रदर्शन गर्ने सोचमा छौं । मण्डला थिएटरले ‘मोबाइल थिएटर’को अवधारणासहित गाडी बनाउँदैछ । त्यसैबाट यसलाई विभिन्न सहरमा लैजाने सोचमा छौं । त्यसको प्रतिक्रिया हेरेर नेपाली महिलाकै भोगाइ समेटिएको ‘भजाइना मोनोलग’ पनि बनाउन सकिन्छ कि भन्ने हामी छलफलमा छौं ।

हामीले अहिले कोही पीडित भयो भने उसलाई न्याय दिलाउन लड्ने तरिकाको होइन कि हिंसा नै हुन नदिन के गर्ने भन्ने तरिकाबारे बहस गर्नु आवश्यक छ । त्यसैले हाम्रो ध्यान त्यही कुरामा हुन्छ । त्यसको लागि टिनेजर र कलेज स्कुलका विद्यार्थीसँग अन्तरक्रिया बढाउनुपर्छ भन्ने पनि छलफल भइरहेको छ । यो सबै काम गर्नका लागि पहिलो सर्त भनेको महिला रंगकर्मी पनि एकजुट हुनु आवश्यक छ । अहिले जसरी यो नाटक मञ्चनको क्रममा फ्रिलान्सरको रूपमा सक्रिय आकांक्षा, गुञ्जनलगायतका साथीहरू जोडियौं, त्यसैगरी जोडिँदै जान सक्छौं । हामीले मडलेनाजको कार्यशालामा पनि उपत्यकाबाहिरका विभिन्न जिल्लाबाट रंगकर्ममा सक्रिय साथीहरूलाई ल्याएका थियौं । त्यसको अर्थ हो, हामीले यसलाई महिला रंककर्मीको सामूहिक अभियानको रूपमा विकास गर्न खोजिरहेका छौं । त्यसो गर्न चुनौति छ, यही नाटक गर्न पनि हामीले थुप्रै चुनौति सामना गरेकै हो । तर त्यसलाई सामना गरेर अघि बढ्न सकिन्छ । त्यस क्रममा कसैले नकारात्मक टिप्पणी पनि गर्न सक्छन् । त्यसलाई सुन्नु पनि पर्छ । त्यसको ‘डिफेन्स’ गरेर अघि बढ्नु पनि पर्छ । तस्विर :अजय रानाभाट/सिर्जनाको फेसबुक

टिप्पणी/केशवराज जोशी 
महामन्त्रीमा पराजीत भएपछि गगन थापाले एक अनलाइनमा अन्तवार्ता दिदै भनेका थिए कांग्रेस महाधिवेशनका कयौ कथाहरु लेखिदै जानेछन् । जे भयो गलत भयो । उनले आफुलाई युवा नेता नभन्न पनि आग्रह गरे । गगनको त्यो आक्रोश थियो या पीडा त्यसको समिक्षा हुनेछ पक्कै पनि । तर लोकतन्त्र र पाददर्शीताको नारा बोक्ने कांग्रेस र कांग्रेसी कार्यकर्ताको एक निर्णयले पुरै देशले वा राजनीतिले बदनामी खेप्नुपर्र्यो । कुनै दिन भट्राचारी प्रमाणित भएर जेल गएका खुमबहादुर खड्कालाई केन्द्रिय सदस्यमा सवैभन्दा वढी मत दिएर पहिलो वनाए (मतपरिणाम गन्दासम्म ) । हुन न यो कांग्रेसी कार्यकर्ताको अधिकारको कुरा थियो र हो पनि तर यसबाट वुझ्न सकिन्छ कांग्रेस के को राजनीति गर्न चाहन्छ निष्ठा,इमान्दारीता या शक्ति र पैसाको । गगन थापाजस्ता होनहार युवाहरु हार्ने,जसलाई समाजले रुचाउछ तर जो समाजमा बदनाम छन,कलंकीत छन,राज्यको कुनै निकायमा सहभागि हुन पाउदैनन ति खुमबहादुरहरु जित्ने वाह,कांग्रेस । 

कति सजिलै विर्सीए कांग्रेसी कार्यकर्ताहरुले हिजोको त्यो दिन जुन दिन खुमबहादुर एक भष्ट्रचारी प्रमाणित भएर जेल गएका थिए । हुन त कांग्रेसको एक हुल वा जत्थाले खुमबहादुर जेलबाट सजाय भोगेर छुट्दा ठुलै माला पहिनाएका थिए । हुन त उनी पछिल्लो समय धर्मका नाममा पाप पखाल्न चाहन्थे । भष्ट्राचार यति धिनलाग्दो अपराध हो कि कतिपय मुलुकमा भष्ट्राचारीलाई किचीकिची मारिन्छ वा फासि दिइन्छ । विदेशमा भए भ्रष्टाचारको अभियोगमा जेल परेका व्यक्तिलाई परिवारका सदस्यबाहेक अन्यले शायदै स्वागत गर्ने थिए, पार्टीले पनि त्यस्तो व्यक्तिलाई कारवाही गर्ने थियो । तर, नेपाली कांग्रेसले भने भ्रष्टाचारको अभियोगमा जेल जीवन विताएर बाहिर निस्केलगत्तै कांग्रेस नेता खुमबहादुर खड्कालाई चारतारे झण्डासहित स्वागत गरेर नयाँ परम्पराको थालनी गरेको थियो । 

डिल्लीबजार जेलबाट निस्कँदा हजारौं कार्यकर्ताले १ सय २१ किलोग्रामको माला लगाइदिएका थिए , पञ्जेवाजा बजाएर स्वागत गरे, त्यही बाजाको तालमा कम्मर मर्काएर नाचेका थिए खुमबहादुर । राज्यको कानून मानेर जेल बसेको बताउने खड्काले सर्वोच्च अदालतले गरेको फैसलाको विरोधमा भाषण पनि ठोके त्यहीबेला । खुमबहादुर खड्का आस्थाका आधारमा नभएर आर्थिक अनियमितता र भ्रष्टाचारका आधारमा जेल परेका व्याक्ति थिए । तर विडम्वना कांग्रेसमा जे नहुनुपर्दथ्र्यो त्यही भयो । नेपाल मात्रै यस्तो देश हो जहा भष्ट्राचारीलाई पुरस्कार दिइन्छ र इमान्दारलाई दण्ड दिइन्छ । यसैको उदहारण हुन गगन थापा जसले इमान्दार भएवाफत सजाए पाए । 

मानौ खुमबहादुरले नेपाली राजनीतिको शीर उचो पारेका थिए वा कुनै साहसीक जंग अर्थात युद्ध जितेर आएका थिए । लोकतन्त्रको पारदर्शी मैदानबाट खुलेयाम भष्ट्राचारीलाई सघाउने विवेकहिन कांग्रेस कार्यकर्ताको यो निर्णयले कांग्रेसको विगत र भविष्यलाई गिज्याइहेको छ । सधैभरी इमान्दारीताको कमाण्डलु वोक्ने सुशील,समाजवादको सपना देख्ने विपीले अहिले कांग्रेसको रिति थिती देख्दा के सोच्दा हुन् । 

कुनै समय राजतन्त्रको प्रवक्ता मानिएका शसांक महामन्त्री जित्ने र कांग्रेसमा पहिलोपटक गणतन्त्रको नारा वोक्ने नरहरीहरु अस्पतालको वेडमा थन्कीने वाह कांग्रेस गज्जवको इतिहास रच्दैछ । के यहि हो नया“ कांग्रेस । हुन त नेपाली कांग्रेसको इतिहास भनेकै बदनामै बदनामको विरबलको खिचडी नै हो तर इतिहासका कालखण्डमा कुनै–कुनै बेला कांग्रेसले आफुलाई परिवर्तनको पक्षमा जवरजस्ती उभ्याएको पनि हो । 

तर कांग्रेसको राजनीतिमा लागेका खुमबहादुर हुन या कुनै समयका कांग्रेस नेता जेपी गुप्ता सवैले भष्ट्रको विल्ला भीरे । त्यसो त कांग्रेसभित्र भष्ट्राचारका कयौ कथाहरु छन,जो दुनियालाई जगजाहेर नै छ । यसले कांग्रेसको मात्रै बदनाम गरेको छैन वरु नेपालमा यस्ता पनि नेता छन भनेर दुनियामा बदनाम भएको छ । यतिमात्रै होइन नेपाली राजनीतिक दलका कार्यकर्ता यत्तिसम्म विवेकहिन छन कि जीन्दगीभर धृणा गर्नुपर्नेलाई सवैभन्दा वढी मत दिएर नेता स्वीकार गर्छन भन्ने उदहारण दिएको छ । ७० प्रतिशत युवाहरुले किन मतदान गरे खुमबहादुरहरुलाई इतिहासले एकदिन जवाफ माग्नेछ । कांग्रेसीहरुले गुटमा लाग्दाको परिणाम पनि हो यो । जो कांग्रेसको जित पनि थिएन,गुटको जित थियो । कांग्रेसको जित हुन्थ्यो भने गगन थापाजस्ता युवाहरुले मलाई युवा नेता नभन्नुस भनेर आत्मगाल्नी गर्नुपर्ने आउने थिएन । कांग्रेसी कार्यकर्ताले भष्ट्रालाई प्रश्रय दिने कलंकको कालो टिका पोतेका छन आफ्नै र पार्टीको अनुहारमा ।

‘दायाँ छातीमा गोली लागेको छ । हातखुट्टाका हड्डी भाँचिएका छन् । करङ भाँचिएका छन्’, माओवादी युद्धका बेला चार वर्षसम्म राइफल र बम बोकेकी पाँचथर रवि ९ थामथुमकी टीका बस्नेतले पीडा पोखिन् । तेह्र वर्षको उमेरमा २०५९ सालमा माओवादी कार्यकर्ताको आस र त्रासमा युद्धमा होमिएकी टीका अहिले युद्धको चोट खपेर विगतसँग पछुताउँदै छिन् । माओवादी युद्धले कालो भविष्यमात्र दिएको उनको ठम्याइ छ । ‘पढाइ गुमाएँ । गरिखाने समयमा अर्काको भरमा बाँच्नुपरेको छ’, उनको गुनासो छ । 

‘द्वन्द्व चर्केका बेला माओवादी कार्यकर्ता दिनहुँ घरमा आउँथे । परिवर्तनका कुरा गर्थे । युद्धमा सहभागी नहुनेलाई वर्गशत्रु ठान्थे। खुट्टा लागेका जतिलाई उनीहरू आफ्नै बाटोमा लैजान चाहन्थे । फकाउँदा भएन भने थर्काएर भने पनि मोर्चामा सहभागी गराउने लहर चलेको थियो’, उनले स्मरण गरिन्। त्यही भुंग्रोमा परिन् १३ वर्षकी टीका पनि । स्थानीय आरुबोटे उच्चमाविमा कक्षा सातमा पढ्ने बस्नेतले पुस्तक थन्क्याइन् र युद्धको बाटो समातिन् । उनका लागि त्यो रहर थिएन दाजुभाइ नभए पनि पढेर बाबुआमाको सहारा बन्ने सपना थियो उनको । ‘युद्ध जितेपछि गरिबका दिन फर्कने सपना बाँडिएको थियो’, बस्नेतले भनिन्, ‘युद्धपछि त्यो सपना थोरै पनि पूरा भएन ।’ जाँडको भाँडा घोप्ट्याउनेहरू नै लुकीलुकी जाँडमा पौडी खेल्थे’, बस्नेतले रहस्य खोल्दै भनिन्, ‘ती दृश्यले युद्धका नारा कोरा हुन् भन्ने लागिसकेको थियो ।’ 

माओवादी कार्यकर्ताले मानिसलाई जिउँदै गाडेको देखेपछि ‘सर्वहारा वर्गको युद्धमा खोट छ’ भन्ने उनलाई लागिसकेको थियो । युद्धपछि सोझा लडाकुलाई सडकमै छाडेपछि ‘खोट’ प्रमाणित भयो । बारुद र गोलामा टेकेर दिन बिताएको सम्झना उनको स्मरणमा ताजै छ। उनले भनिन्, ‘पार्टीले प्रयोग गरेर अहिले सडकमा छाड्यो’, उनले थपिन्, ‘नागरिक छट्पटाउँदा न राज्यले हे:यो, न त पार्टीले नै ।’ युद्धकालमा सबैतिर ‘फिट’ बस्नेत घाइते भएपछि सबैको दृष्टिबाट टाढा भइन् । उनीपछि युद्धमा लागेकाहरूले राहत पाए । तर उनलाई केही हात परेन। ‘युद्ध लडेकाहरू क्यान्टोनमेन्टबाट बाहिरिए । अवसरवादीले सुविधा लिए’, उनको ठम्याइ छ । गोली लागेकी टीकाको शिविरमा बस्ने अवस्था रहेन । 

कम्पनीलाई सबै विवरण बुझाएर उपचारका लागि कोसी अञ्चल अस्पताल विराटनगर गइन् उनी । उनको हात र खुट्टा काम नलाग्ने बन्दै गएको थियो। इलामको चुलाचुलीमा रहेको हेटक्वार्टरमा तीनवटा प्रमाणीकरणको प्रक्रियामा उनी सफल भएकी थिइन् । चुलाचुलीका कमान्डर परवानाले आफूलाई सुविधा दिलाउने आश्वासन दिए पनि त्यसपछि नसम्झेको उनको गुनासो छ । अन्तिम प्रमाणीकरणका बेला पार्टीले पनि बोलाएन। उनी छुटिन् । धेरै प्रयास गर्दा पनि उनी लडाकु भएको प्रमाण पुगेन । पार्टीले कागजात नपुगेको जबाफ दियो । उनले भनिन्, ‘पार्टीले त बोलेर पनि सहयोग गरेन ।’ उनका अनुसार युद्ध लड्ने सयौं लडाकुको अवस्था आफ्नोजस्तै छ । ‘लडाइँ लड्ने भन्दा पनि टाउको गनेर संख्या पु:याउन शिविरमा लगिएका नक्कली लडाकुले मात्र सेवा पाए’, बस्नेतले भनिन्, ‘घाइते र अपांग मरेकै छन् ।’ बन्दीपुर, भोजपुर र इलाम सदरमुकामको युद्धमा इन्सास राइफल बोकेर अग्रमोर्चामा उभिएकी बस्नेतलाई नौ वर्षअघि २०६२ फागुन २१ गते इलाममा गोली लागेको हो । 

उनको दायाँ छातीमा गोली लाग्यो। बमको धमाकाले उनलाई उडायो । ‘ज्वालामुखी फुटेजस्तै भयो। टाउकोदेखि खुट्टासम्म छताछुल्ल भयो। ६ महिनासम्म होस आएन । डाक्टरले पागल हुन्छे भनेका थिए। भाग्यले त्यस्तो भएन’, उनले विगत सम्झिइन् । उनले बच्नका लागि चार लाख खर्च गरिसकिन् तर काम लागेन । जाडोमा कपडासमेत अरूले धोइदिनुपर्छ । ‘अब खर्च गर्न सक्दिनँ । मर्ने दिन कुरेर बस्दैछु’, उनले भनिन् । युद्धको ‘स्कुलिङ’ नसम्झाउन उनले आग्रह गरिन् । अपांग भएपछि उनलाई पतिले समेत छाडिदिए । ६ वर्षकी छोरीलाई हुर्काएर माइतमै दिन काट्दैछिन् उनी । उनले सुनाइन्, ‘गाउँगाउँमा शरीरमा गोली बोकेका युवा सयौं छन् । उनीहरूको योगदानलाई पार्टीले भुल्यो ।’ ‘यस्तै हो भने युद्धपछि बिर्सेका योद्धाले नेताको कठालो समात्न बेर लगाउँदैनन्’, उनले भनिन् । 

शान्ति स्थापनापछि बाठाहरू सहर पसेको र गरिब, निमुखा कार्यकर्ताको बिजोक नहेरेको उनको भनाइ छ । नेताहरू कुर्सीको लडाइँमा जुहारी खेलिरहँदा युद्धको चोट बोकेर बसेकी बस्नेतमा आक्रोशको पहाड चुलिएको छ । एमाओवादी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल र बाबुराम भट्टराईको सरकारले समेत आफूलाई नहेरेको गुनासो उनले गरिन् । उनले भनिन्, ‘पार्टी विभाजन गर्नेहरू, १६ हजार सहिदको रगत पनि बाँडेर देखाऊ। अन्यायका विरुद्ध लड्छु भन्ने गर्थे तर त्यो त मागीखाने भाँडो मात्र रहेछ ।’

न्युयोर्क – चर्चित टेलिभिजन प्रस्तोता इरिन एन्ड्रियूजलाई ५५ मिलियन अमेरिकी डलर क्षतिपुर्ति स्वरुप दिनका लागि सोमबार अदालतले निर्देशन दिएको छ । यसअघि होटलमा बसेका बेला एक व्यक्तिले लुकेर उनको नग्न भिडियो खिचेका थिए भने होटल मालिक र खिच्ने व्यक्तिले त्यसलाई सार्वजनिक गरेका थिए । 

त्यसपछि उनी न्यायका लागि अदालत गरेकी थिइन् । सोमबार दिनभर भएको सुनुवाईपछि अदालतले ५१ प्रतिशत पैसा भिडियो खिच्ने व्यक्तिले तथा बाँकी पैसा दुई होटलले मिलेर तिर्नुपर्ने फैसला सुनाएको छ । एन्ड्रियूज फक्स स्पोर्टस्की रिर्पोटर तथा टेलिभिजन शो ‘डान्सिङ विथ द स्टार्स’ की कार्यक्रम सञ्चालक हुन् । अदालतको फैसलापछि उनी खुसीले रोएकी थिइन् । 

उनले आफ्नो परिवार, वकिल र साथीसँग फैसलापछि भावुक हुदैँ अंकमाल गरिन् । एन्ड्रियूजले अदालतमा आफ्नो बयान दिदैँ आफ्नो अपमान भएको, लाजमर्दो अवस्था सिर्जना गरिएको र भिडियोका कारण डिप्रेसन समेत भएको बताएकी थिइन् । उनले संसारका दशौं लाखले यो भिडियो अनलाईनमार्फत हेरेको भन्दै क्षतिपुर्ति स्वरुप ७५ मिलियन डलर मागेकी थिइन् । 

उनका अभिभावकले पनि जुरीलाई यस भिडियोपछि आफ्नी छोरीलाई परेको पिडाका विषयमा सुनाएका थिए । यसअघि भिडियो कहाँ खिचियो र कसले खिच्यो भन्ने सम्बन्धमा कुनै जानकारी इरिनलाई थिएन । तर पछि एफबिआईले अनुसन्धानबाट माइकल डेभिड ब्यारेटले यो भिडियो नासभिल्ली र कोलम्बसमा खिचेको तथा यसलाई अनलाईनमा अपलोड गरिएको पत्ता लगाएको थियो ।

उदयपुर – फागुनको घामाइलो दिन अनी उदयपुर सदरमुकाम भएर बग्ने त्रियुगा नदिको विचमा खलखली पसिना बगाउँदै दुई छोरीको साथमा बालुवा चालिरहेकी थिइन्, त्रियुगा ३ की लिला बोट । उमेरले ४५ बर्ष काटी सकेकी उनी अरु दिन श्रीमान्सँगै बालुवा चाल्न आउने गरे पनि मंगलबार चाहि छोरीलाई लिएर त्रियुगा नदिमा पुगेकी थिईन् । अन्तराष्ट्रिय श्रमिक महिला दिवसमा श्रीमानलाई सहभागी गर्न पठाएर उनी निरन्तर बालुवा चाल्न मै व्यस्त थिइन् । 

श्रमिक महिला दिवसको दिन किन यो तातो घाममा पनि काम गरेको भन्ने प्रश्नमा लिलाले भनिन् ‘हामी बालुवा चाली खानेलाई के को महिला श्रमिक दिवस ? संस्थाको सरले भनेको कार्यक्रममा लोग्ने मान्छे जाँदा पनि हुन्छ रे अनि श्रीमानलाई कार्यक्रममा पठाएर म बालुवा चाल्न आएँ ।’ श्रीमान दिलबहादुर बोट श्रमिक महिला दिवशको कार्यक्रममा गए पछि कक्षा ७ र ४ मा पढ्ने दुई छोरीलाईसँगै लिएर बालुवा चाल्ने लिलाले प्रश्न गरिन ‘हामीलाई दिवश र चाडबाडको खुसी आउने भए त्रियुगाको किनारमा बालुवा चल्ने थियौं र ? 

यसैगरी उदयपुरको सदरमुकाम गाईघाटको पिपलचोकमा उदयपुरका महिला सभासद्को प्रमुख आथित्यतामा ‘१०६ औं अन्तराष्ट्रिय श्रमिक महिला दिवस’ भव्य भईरहेको वेला त्रियुगाको किनारमा बालुवा चाल्ने र घर बनाउने काममा व्यस्त रहेका धेरै महिला देखिन्थ्ये, जो श्रम गरेर दैनिकी चलाईरहेका छन् । उनीहरुलाई श्रमिक दिवको कुनै महत्व भएको देखिएन । काममा भेटिएका महिलाहरुलाई श्रमिक महिला दिवशको अर्थ थाहा नभएको बताएका थिए । बरु विद्यालय समेत विदा भएको वेला छोरछोरीसहित लिएर खोलाको किनारमा बलुवा चल्दै गरेका र दिउँसोको १२ बजेकाले खाना खान घर फर्केका धेरै ठूलो संख्या थियो । 

समान कामको समान ज्याला र कामको समय ८ घण्टा हुनुपर्ने मुख्य माग राखेर अमेरिकाको न्युर्योर्क सहरमा उठेको श्रमिक महिलाहरूको आन्दोलनले संस्थागत स्वरूप ग्रहण गरेको आज १०६ वर्ष पूरा भएको छ । सन् १९०८ मार्च ८ मा न्यूयोर्क शहरको गार्मेन्ट कारखानामा काम गर्ने महिलाहरू कारखानाका मालिकविरूद्ध सडकमा उत्रेका थिए । न्यूर्योकबाट उठेको श्रमिक महिलाहरूको आन्दोलन अमेरिकाको सिकागो शहर हुँदै छोटो समयमा युरोप हुँदै एसियाको बाटो भएर नेपाल छिरेको हो । सन् १९१० मा कोपेनहेगनमा सम्पन्न अन्तराष्ट्रियस्तरको श्रमिक महिलाहरूको सम्मेलनले महिलाहरूले आन्दोलन उठाएको दिन ८ मार्चलाई अन्तराष्ट्रिय श्रमिक महिला दिवसको रूपमा मनाउने निर्णय गर्यो । यही निर्णयलाई नेपालमा वामपन्थी महिला संगठनले नेपालमा पहिलोपटक मनाउन थालेका हुन् ।

अमेरिकी डलरको भाउ साताभर घटेको छ। आइतबार अमेरिकी डलरको बिक्रीदर मूल्य १ सय १० रुपैयाँ २८ पैसा कायम भएकोमा त्यसयता क्रमिक रुपमा डलरको भाउ घटिरहेको छ। सोमबार १ सय १० रुपैयाँ १० पैसा कायम भएको डलरको बिक्रीदर मूल्य मंगलबार १ सय ९ रुपैयाँ ७७ पैसामा झरेको थियो। बुधबार १ सय ९ रुपैयाँ १३ पैसा र बिहिवार १ सय ८ रुपैयाँ ४७ पैसामा डलरको भाउ कायम भयो। त्यस्तै शुक्रबार १ सय ८ रुपैयाँ ६ पैसा हुँदै आज शनिबार १ सय ७ रुपैयाँ ९२ पैसामा डलरको बिक्रीदर मूल्य कायम भएको छ। 

पछिल्लो खरिददर मूल्य १ सय ७ रुपैयाँ ४६ पैसा रहेको छ। अमेरिकी गैर कृषि बेरोजगार प्रक्षेपण भन्दा बढी नै पाइएपछि अमेरिकी डलरको अवमूल्यन सुरु भएको हो। अमेरिकी शेयर बजारमा पनि गिरावट आउने क्रम सुरु भएको छ। उता उत्तर कोरियाले अमेरिकासित शसक्त प्रतिकारको चेतावनी दिइरहँदा विश्वबजारमा आतंकको त्रास बढेको छ। जसले गर्दा डलरभन्दा सुनमा लगानीकर्ताको आकर्षण बढ्दो छ।

फाल्गुन १६, २०७२- दिल्ली विमानस्थल हुँदै श्रीलंकाको कोलम्बो ‘ट्रान्जिट’ भएर मध्यपूर्वी तथा खाडी मुलुकमा नेपाली युवायुवती ओसार्ने गिरोहका मुख्य दुई एजेन्ट पक्राउ परेका छन् । मानव तस्करीमा संग्लग्न गिरोहबारे प्राप्त सूचनाका आधारमा शुक्रबार वसन्तकुञ्जस्थित एक अपार्टमेन्टबाट ती दुई एजेन्टका साथमा रहेका ११ युवतीको उद्धार गरिएको हो । 

चेलीबेटी बेचबिखन रोकथाममा संलग्न संस्था शान्ति पुन:स्थापना गृहले पाएको सुराकी आधारमा गृहका अधिकारीहरू भारतीय प्रहरीसँगको अनुसन्धानमा जुटेका थिए । युवती ओसारपसारमा संलग्न आरोपित राजन अधिकारी र जीवन पुनलाई रोहिणीस्थित प्रहरी कार्यालय लगिएको छ । दुवैलाई ‘युवती उद्धारको समन्वयमा साथ दिने’ प्रतिबद्धता गराउँदै सुरक्षा निगरानीमा राखिएको छ । 

उद्धार गरिएका युवतीलाई घर फिर्ता गराउन, आवश्यक बयान लिन तथा ‘ट्राभल डकुमेन्ट’ उपलब्ध गराउन शनिबार बिहान नेपाली दूतावास लगिएको थियो । ११ मध्ये एक युवती मात्रै अविवाहित छन् । 

बाँकी विवाहित, पारिवारिक बेमेल भएका र श्रीमान्समेत विदेशमा रहेका छन् । ‘नेपाली गाउँघरबाट युवती ल्याएर केही थाहा पत्तो नभएकै अवस्थामा खाडी मुलुक वा इराक लैजाने यो गिरोहबारे हामीले एक वर्षअघि जानकारी पाएका थियौं,’ शान्ति पुन:स्थापना गृहका कार्यक्रम संयोजक भूमिराज भट्टराईले भने, ‘यस बीचमा दुई महिनाअघि इराक लगिएकी बर्दियाकी एक महिलाको बिचल्ली स्थिति थाहा भएपछि र उद्धारमा समन्वय सुरु गरेपछि हामीले श्रीलंका–ट्रान्जिटको थप गिरोहबारे थाहा पाएका हौं ।’ 

दूतावासमा काउन्सेलर राम कार्की र सृजना अधिकारीले उद्धार गरिएका युवतीहरूसँग तस्करीका घटनाक्रमबारे बयान लिँदै घरफिर्तीका लागि आवश्यक कानुनी समन्वय गरेका थिए । युवतिलाई राखिएकै ठाउँमा उनीहरूको पासपोर्ट/नागरिकता सहितका सबै कागजात छुटेकाले दूतावासले उपलब्ध गराएको ‘ट्राभल डकुमेन्ट’ का भरमा शान्ति पुन:स्थापना गृह संस्थाको रोहबरमा सबैलाई शनिबार अपराह्न गाडीको बाटोबाट कृष्णनगर हुँदै काठमाडौं लगिनेछ । 

काठमाडौंमा केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरोले उद्धारमा परेका युवतीले रोजेको वैदेशिक रोजगारीको असुरक्षित उपाय तथा गाउँसम्म फैलिएको एजेन्टको सञ्जालबारे अर्को चरणमा छानबिन गर्ने भएको छ । 

कसरी सम्भव भयो उद्धार ? 

बर्दिया, बनियाभार घर भएका अम्बरबहादुर थापा र उनकी श्रीमती मञ्जु थारूलाई इराक लैजाने भनेर तीन महिनाअघि स्थानीय एजेन्टको सञ्जालले प्रक्रिया थालेको थियो । सुरुमा दम्पती अम्बर र मञ्जु दुवैलाई इराक लैजाने भनेर मुख्य एजेन्ट राजन अधिकारीले दिल्लीमा बोलाएर एक महिनासम्म साथैमा राखेका थिए । 

त्यसबीच इराकको कुर्दिस्तान (एरबिल) लैजाने भनेर मञ्जुलाई युद्धरत क्षेत्र सिरिया पुर्‍याइएको स्थितिबारे थाहा पाएपछि अम्बरले श्रीमती घर फर्काइदिन आग्रह गरिरहेका थिए । 

‘म तिम्री श्रीमती फर्काउँछु, तर त्यसको सट्टामा अरू दुई युवती मलाई ल्याइदेऊ’ भन्ने सर्त राखेपछि अम्बर शान्ति पुन:स्थापना गृहसँगको उद्धार योजनामा मिलेर दुई युवती बुझाउन दुई दिनअघि मात्रै दिल्ली उत्रिएका थिए । 

दिल्लीमा नेपाली दूतावास हुँदै भारतीय प्रहरीको समन्वयमा गिरोह पक्राउ गर्न पहल भइरहेका बेला २ युवती बुझाउने बहानामा वसन्तकुञ्ज पुगेका बेला एजेन्टहरू राजन र जीवन पक्राउ परेका हुन् । एजेन्ट पक्राउ गर्न तथा छापा मार्न रोहिणीस्थित एन्टी–ट्राफिकिङ युनिटका एसीपी राकेश दीक्षित, डीसीपी राजीव शर्मासहितले मद्दत गरेका थिए । 

‘भारतीय प्रहरीको अपराध नियन्त्रण शाखाका अधिकारीले इराकमा रहेकी मेरी श्रीमतीलाई फर्काउन मद्दत गर्ने र यसमा एजेन्ट राजनले समन्वय गर्ने सहमति भएको छ,’ दूतावासमा भेटिएका अम्बरबहादुरले भने । 

उनकी श्रीमती मञ्जुलाई पनि श्रीलंका हुँदै इराक लगिएको थियो । इराक गएको एक महिनापछि मात्रै एरविलस्थित एक इराकी मालिकको घरमा काम गर्न पाएकी मञ्जुले आफूलाई नेपाल फर्काउन श्रीमान् अम्बरमार्फत आग्रह गरिरहेकी छन् । 

‘घरफिर्तीमा सबै प्रक्रिया पूरा गर्न पाकिस्तानस्थित नेपाली दूतावासबाट पहल गर्नुपर्ने भन्ने थाहा पाएको छु,’ अम्बरले भने, ‘तर प्रक्रिया र उपाय पहिल्याउन सकेको छैन ।’ 

शान्ति पुन:स्थापना गृहका अन्तर्राष्ट्रिय मामिला संयोजक सुमन सापकोटाले नेपालबाट तस्करी गरेर दिल्ली हुँदै श्रीलंका, मलेसिया, इराक वा खाडी मुलुक लगिएको अवस्थामा यो विषय सिधै बहुराष्ट्रिय सरोकारमा पर्ने बताए । 

‘नेपाल, भारत वा श्रीलंका मात्रै होइन, तस्करीको यो नेटवर्कबारे गहिराइमा पुग्न सरोकारसम्बद्ध सबै मुलुकको संयन्त्र बन्नु जरुरी देखिन्छ,’ उनले भने । उद्धार गरिएका युवतीमध्ये ५ जना केही पटक दिल्ली विमानस्थल जाँदै अध्यागमनले गरेको शंकाका कारण फिर्ता पठाइएका यात्रु समेत छन् । 

एक महिनामा ४० युवती ओसारपसार 

इराक वा कुवेत जाने सपनामा मानव तस्करको चंगुलमा परेर उद्धार गरिएका महिला २० देखि ४० वर्षका छन् । उनीहरूका अनुसार एक महिनाअघि दिल्ली आइपुग्दा उनीहरू बस्ने फ्ल्याटमा २/४ जना मात्रै नेपाली युवती रहेकामा पछिल्लो एक महिनामा ४० भन्दा बढी भेला पारिएका थिए । 

धनकुटा, शिखरकटेरीबाट गत बुधबार मात्रै दिल्ली उत्रिएकी ३४ वर्षीया एक महिलाका अनुसार उनी दिल्ली उत्रिएकै दिन ५ युवतीलाई श्रीलंका उडाइएको थियो । ‘एजेन्टले भन्थ्यो, महिना दिनमा ४० जति केटीहरू श्रीलंका हुँदै कुवेत/इराक जाने गरेका छन् रे,’ दूतावासमा बयान दिने क्रममा उनले भनिन् । 

उनी भने धनकुटाबाट काँकडभिट्टा हुँदै न्युजलपाइगुडीबाट दिल्लीसम्म रेलमा आएकी हुन् । आफू कुवेत जान हिँडेको तर श्रीलंका भएर कुवेत जानुपर्ने बाटोबारे दिल्लीमा आएर थाहा पाएको अनपढ यी महिलाले बताइन् । आफ्ना श्रीमान् विगतमा कतार/मलेसिया बसेर आइसकेको र विदेश नजान सुझाव दिएको भए पनि साथीभाइसँग मिलेर यता आएको उनले सुनाइन् ।

यस्तै, बुटवलबाट ४१ वर्षीया मगर थरकी महिला गाउँमा ३ छोराछोरी छाडेर विदेश–सपनामा दिल्ली आएकी हुन् । उनका श्रीमान् रिक्साचालक छन् भने उनी नेपालगन्ज हुँदै एक जना एजेन्टले मोटरसाइकलमा सीमापार गराएपछि बसमा दिल्लीसम्म आएकी हुन् । 

यी महिलाले विगतमा साउदी अरब गएर आइसकेको र त्यही पुरानै एजेन्टको सहयोगमा अहिले कुवेत हिँडेको बताइन् । नवलपरासीकी एक ३० वर्षीया दर्लामी महिला पनि ३ छोराछोरी गाउँमा छाडेर यता आएकी छन् । दशकअघि कुवेत गएका श्रीमान्ले उतै अर्को विवाह गरेर बसेपछि छोराछोरी पाल्ने उपायमा ‘बिनाखर्च’ कमाइ गर्न घरबाट निस्किएको उनले सुनाइन् । 

उद्धार गरिएकामध्ये ३ जना झापा सदरमुकाम चन्द्रगढी आसपासका आदिबासी महिला छन् । उनीहरू काँकडभिट्टाबाट जलपाइगुडी हुँदै रेलमा दिल्ली उत्रिएका हुन् । उनीहरूलाई दिल्ली पुर्‍याउन दुई अपरिचित युवक आएका थिए । 

उनीहरूका श्रीमान् गाउँमा मिस्त्री काममा रहे पनि काम नपाएको अवस्थामा घरपरिवारमा सल्लाहले कामको खोजीमा निस्किएका हुन् । बारा, डुमरवानाकी एक दलित समुदायकी महिला रूपन्देहीको खैरेनी हुँदै त्रिवेणी र त्यहाँबाट एजेन्टले सीमा पार गराएपछि गौरवपुर भन्ने ठाउँबाट बस चढेर दिल्ली आएकी हुन् । 

यीमध्ये झापा, चन्द्रगढीकी २४ वर्षीया एक महिलाले दिएको बयानमा १६ दिनअघि दिल्ली आउँदा उनका साथमा अरू ७ युवती थिए । ‘तीमध्ये ३ जनालाई मलेसिया पुर्‍याइएको खबर सुनेकी छु, अर्की एक कुवेत जाने भनेर श्रीलंकामा अडकिएकी छिन् रे,’ उनले भनिन् । शुक्रबार उद्धारमा परेका ११ मध्ये २ जनाले भने आफूहरू कुर्दिस्तान (इराक) जान हिँडेको जानकारी दिएका छन् । 

यी ११ महिलाले दिएको बयानमा गाउँबाट दिल्लीसम्म आइपुग्दा हरेकसँग २/३ वटा एजेन्टको सम्पर्क रहने गरेको पाइएको छ । उनीहरूले आफ्नो पासपोर्ट काठमाडौंकै प्रमुख एजेन्टलाई जिम्मा दिएका थिए । त्यो कार्गो कम्पनीबाट दिल्लीमा आइपुगेको थियो । यसबारे सम्बद्ध कार्गो कम्पनीमाथि छानबिन हुने भएको छ । 

दिल्लीस्थित श्रीलंकाली दूतावासबाट पर्यटकीय भिसा सहजै पाइने भएकाले दिल्ली–कोलम्बोको बाटोबाट खाडी मुलुक वा मध्यपूर्व जाने चलन बढेको हो । पर्यटकीय भिसा, होटल बुकिङ–स्लिप र साथमा ५ सय डलर भएपछि दूतावासको ‘नो अब्जेक्सन लेटर’ चाहिँदैन । त्यही कारण मानव तस्करले दिल्लीको बाटो रोजेका हुन् । 

त्यसमाथि रोजगारीको खोजीमा रहेका कुनै पनि महिलाबाट पैसा नअसुली वैदेशिक रोजगारीको गन्तव्यमा पुर्‍याउने प्रलोभनले तस्करीको प्रभाव र पहुँच झनै विस्तार भएको हो । खाडीका कुवेतसहित मध्यपूर्वको इराकजस्ता मुलुकमा घरेलु कामदार जान नेपाल सरकारले प्रतिबन्ध लगाएको छ । 

दूतावास के भन्छ ? 

भारतीय प्रहरीको अपराध नियन्त्रण इकाईमा समन्वय गर्न तथा आवश्यक परामर्श दिन नेपाली दूतावासले समन्वय गरेको भए पनि पीडितलाई घर फिर्ता पठाउन खर्च वा सवारी व्यवस्थाको सहयोग जुटाउन सकेन । 

चेलीबेटी बेचबिखन नियन्त्रण तथा उद्धार समन्वयका लागि महिला, बालबालिका तथा सामाजिक कल्याण मन्त्रालयले दिल्लीस्थित दूतावासका लागि सरोकारको प्रयोजनमा खर्च गर्न झन्डै ३० लाख रुपैयाँ विनियोजन गर्दै आए पनि यो रकम हरेक वर्ष ‘फ्रिज’ हुने गरेको छ । 

मानव तस्करीको दिल्ली ‘विशेष ट्रान्जिट’ बनिरहेका बेला दूतावासमा यसबारे बेग्लै इकाई वा समन्वयको प्रावधान हुन सकेको छैन । दूतावासले उद्धार गरिएका महिलालाई काठमाडौंस्थित प्रहरी अनुसन्धान ब्युरोको मातहतमा जिम्मा लगाउने र यसका लागि कागजी मार्ग प्रशस्त गर्ने काम गर्दै आएको छ । 

‘कूटनीतिक नियोगबाट घटनाको अनुसन्धान गर्नभन्दा पनि उद्धार वा क्षतिपूर्तिका कुरामा आवश्यक समन्वय जुटाउन र कागजी प्रक्रिया अघि बढाउन हामी सदैव तत्पर छौं,’ एक कूटनीतिक अधिकारीले भने ।

he whole of Nepal wants to know who were the people in your family photo from Wednesday. 

They are my mom and sister 

How old are you? Are you single? 

I am 23, yes I am single. 

After the SAG football, how has the response been like from the fans, especially on Facebook? 

I received so many friend requests that I have exceeded the limit on the number of friends, but I do send friend requests to people. I also got lot of messages. 

Could you tell us how your career in football began? 

My home is in Sindhupalchowk. I grew up there with my family. I think it was around 2006 when I played a local tournament, Sindhu Bhotekoshi, along side former national captain Sagar Thapa. Our team won the tournament that year, and I was named best goalkeeper. My uncle Balgopal Shrestha played for a club in Kathmandu, and he encouraged me to come to Kathmandu to play football. 

Do you have any memories of how you played during your childhood? 

Well, when I was small, we used to play with balls made with socks. My mom tells me even now that one day I saw a football inside a shop and wanted it real bad. I cried for 2-3 days demanding that football, which at the time would cost around a thousand rupees. Finally my mom got me the ball, and I was really happy. My mom talks about the incident often. Yesterday when I met her after landing at the airport, she told that she was happy that I had chosen to play football. 

There saw some photos of you crying. What made you cry? 

I was happy, and my happiness had no limit. That must be the reason I cried. My mom wanted me to study, and I am doing just that. I am studying BBS and will soon finish college. 

When did you first realise that there was this game called football, and you should play it seriously? 

My maternal uncle Balgopal Shrestha and aunt Rupa played professional football. While my uncle played at the club level, my aunt was part of the national squad. Whenever there was a big tournament, I would sit with my uncle to watch the match on TV. I remember watching Upendra Man Singh (Nepal’s former goalie) play in big matches. During the World Cup, we used to go watch the match on the big screen at a local cinema hall one of my uncles owned.

Your brother was in the ANFA Academy. What happened to his career? 

Yes, my elder brother was in the academy. He played as a winger. But after he fractured his right hand twice, that too while playing football, our mom did not allow him to play anymore. He’s physically not as fit as I am. 

Your favourite football team? 

I have always been a Brazil fan, and personally, I am a big fan of the Spanish goalie Casiallas; he’s retired now. 

For many people, football is all about scoring goals. Most budding footballers dream of becoming a striker. Did you also have the same dream? 

When we were in school, I was the tallest in the class. That is why our teacher would ask me to take the post whenever we played football. If you were tall, you’d make the perfect goalie. Also when my cousins and I stole fruits from our neighbours, I would be the one diving and jumping. My cousins would tell me that I am jut fit to become a goalie. 

When did you first realise that your career will be in football, and that too as a goalie? 

I think it was during the same Sindhu Cup I was telling you about. I was named best goalie. After the cup, I , along with my family, moved to Kathmandu, where I joined college. I used to play inter-college tournaments. One day a friend of mine, who played for Saraswati Club, took to me to the club’s trial. The club was impressed, and soon I was playing there. After some time Upendra Man Singh, the same person I used to watch on TV as a child, offered to train me at his Madhyapur club. I played for Madhyapur, and for sometime for Jawalakhel and Three Star Club. These days I am affiliated with the Army Club, although I am not a army man; I am there on contract. 

When did you debut for the national side? 

I was given a break during the 2012 Nehru Cup. I got the opportunity because the regular keep was unfit, and coach Krishna Thapa believed in me. 

How did you feel when you were selected for the Banga Bandhu Cup? 

I was excited to become a part of the team that was pretty young. I had publicly said that this is a team that will either perform extremely well, or extremely bad. The result was positive, and I felt good. 

Did you feel frustrated when you were not named in the Asian Games, 2014, squad? 

Yes, I did feel bad. I even cried. But I knew that someday I would get the break. I did not ask the selectors why I was not selected, but I told myself that I need to put in more effort. 

Do you remember the first time you earned money by playing football? 

Yes I do. When I played for Saraswati, the first pay I received was Rs 15,000. I gave it to my mom. The second month I received my salary, I decided to keep it somewhere safe. The fifteen thousand is still with me. 

Now let’s talk about the SAG final against India. How was the atmosphere like when you entered into the ground? 

Whenever I enter the field, I remember what Upendra dai says, “We can only win a match when we play with a ‘gorkhe‘ spirit. That day I realised what he’d meant by that. Upendra also used to tell me that although the captain guides the team, the goalie is also responsible for keeping the team motivated. If the goalie lets go, then everyone lets go. 

We saw that during the first half of the match the Nepali squad could not withstand the Indian attack. But in the second half, things got better. Why was this? 

We watched the Indian team’s match video and analysed their gameplay. We devised our strategy based on that. But when we took to the field, we realised that they had changed their strategy of playing defensive. So in the second half we played attacking football, and were duly rewarded. 

How do you rate Nawayug’s performance? 

Nawayaug was my roommate during the tournament. He is the best finisher we’ve seen for a long time. Whenever we take to the field Nawayug helps me put on my gloves. He tells me that it’s his lucky charm. Whenever he does that, he scores a hat-trick! I have also come to believe that it is our lucky charm. (laughs) 

Many people have praised the level of fitness of this young squad. What do you do to remain fit? 

I hit the gym regularly. I mostly train my legs with weight, that helps to keep them nimble. 

Final question: if you were not a footballer, what would you be ? 

I guess I would have been a businessman. I come from a place where my forefathers were traders who made regular trips to China! (laughs).

भावना पाठक-हेल्लो बहिनि आरामै हुनुहुन्छ ? बिहान उठ्ने बित्तिकै यो आवाज सुनियो |आज सम्म नसुनेको आवाज र कतै नदेखेको अनुहार थियो त्यो | थोरै झस्किए यो स्वाभाविक नै थियो | आराम छु .तर तपाइलाई चिनिन नि दिदि ,मैले सोधे ,उमेर अलि पाकै थियो मेरो भन्दा ,दिदि साइनो लगाए ताकि कुरा गर्न असजिलो नहोस भनेर | एकछिन चुपचाप उभिरहेपछी कुरा आफैले सुरु गरे | दिदि को हो तपाई चिनिन त,केहि भन्न आउनुभको जस्तो छ ,के छ भन्नु भन्नुन | सायद मेरो यहि बोलीको पर्खाइमा थिइन् ति दिदि | हतार -हतार गरेर बोल्न थालिन ,बहिनि तपाईसंग एउटा कुरा गर्नु छ तर यहाँ हैन भित्र गएर | नचिनेको मान्छेलाई रुम भित्र छिराउन मन थिएन मलाई तर उनमा मैले केहि गम्भीरता र केहि भन्न खोजेझै देखेर हुन्छ भनेर भित्रै बोलाए | बहिनि तपाई पत्रकार हो ?म झस्किए ,मैले आज सम्म पत्रकारिता गर्छु भनेर कसैलाई भनेकै थिएन | कसले भनेको दिदि ?तपाइको घरबेटीले भनेको | कोठामा बस्नु भन्दा पहिले भनको थिए म यो काम गर्छु भनेर | अब ढाट्ने कुरा भएन ,हो तर किन ?मैले सोधे | तपाईले मलाई दिदि भने पनि मेरो छोरीको उमेरको हुनुहुन्छ ,एउटा कुरा भनौ भनेर आएको अप्ठ्यारो नमानी सुनिदिनु है ,नाइँ भन्न सकिन,हुन्छ भन्नु न ,यति भन्न साथ दिदि बोल्न थालिन | 

बहिनि,यो समाजमा यौनकर्मी पुरुष हुन्छ कि हुदैन ? 

दिदीको यो प्रश्नको चित्त बुझ्दो उत्तर दिन हैसियत मसग थिएन | खै दिदि थाहा छैन तर यो कुरा मसग किन गरिरहनुभाको छ तपाइले मैले बुझ्न सकिन |मैले यति मात्र बोले ,दिदीले आफ्नै कुरालाई निरन्तरता दिन थालिन | म एउटी महिला हुँ | श्रीमान बाहिर हुनुहुन्छ | आज सम्म मैले यो समाजमा यौनकर्मी महिलाको धज्जी उडाएको सुनेको छु तर यौनकर्मी पुरुषको धज्जी उडाएको कतै सुनेको छैन | मैले बुझे अनुसार यौनकर्मी महिला भन्दा पुरुषको संख्या यो समाजमा धेरै छ | तपाइलाई कसरि थाहा भयो मैले सोधे | म त्यस्ता धेरै पुरुष यौनकर्मिको सम्पर्कमा छु | आज सम्म मैले कति जना पुरुषलाई प्रयोग गरे मलाई थाहा छैन ,तर जति जनालाई प्रयोग गरे सित्तैमा गरेको छैन ,सबलाई पैसा दिएको छु मैले | यौन व्यवसाय गरेर आफ्ना स्वास्नी छोराछोरी पाल्ने धेरै पुरुषहरु छन यहाँ | त्यस्ता पुरुष ठमेल र रत्नपार्कमा भेटिदैनन होला तर गन्ति गरेर आकडा निकाल्ने हो भने महिला भन्दा पुरुष यौनकर्मी धेरै छन | म मात्र त्यस्तो एक मात्र महिला हैन जसले पुरुषलाई प्रयोग गरेको ,म उदाहरण मात्र हो ,म जस्ता धेरै छन यो समाजमा,महिला मात्र पुरुषले प्रयोग गर्छ भन्ने हैन ,पुरुष पनि महिला बाट प्रयोग भैरहेका छन | 

दिदि यो सब कुरा मलाई सुनाउनुको कारण के हो त ? 

यो समाजमा महिलाले अलिकति सस्कार मिच्यो भने ,परपुरुषको संगत गर्यो भने ,त्यसलाई यो समाजले दिने छुट्टै नाम छ | तर यहाँ त्यस्ता पुरुष पनि छन ,जसलाई महिलालेनै आफ्नो अधिनमा राखेर प्रयोग गरेका छन ,त्यस्ता पुरुषलाई यो समाजले दिने नाम क हो ? 

दिदि यो समाजमा पुरुष यौनकर्मी छन भन्ने कुराको प्रमाण के छ त ? 

म जस्ता धेरै महिला छन बहिनि यहाँ जसले पुरुषलाइ यौन साधनको रुपमा प्रयोग गरेका छन | हामीलाई यो कुरा स्वीकार्न गार्हो हुन्छ तर बास्तबिकता यहि हो ,महिला यौनकर्मी हुन्छन भने त्यसकै तुलनामा पुरुष पनि हुन्छन | महिलालाई बेश्या उपनाम दिने यो समाजले ,सोझा महिलालाई बेश्या बनाउने पुरुषलाई किन केहि नाम दिन सक्दैन ? के महिला आफु एक्लैले यो सब गर्न सक्छे ? 

म बाट के आसा गरेर यो सब भनिरहनु भएको छ त ? 

कुनै आसा छैन मेरो | महिलाको मात्र प्रचार गर्ने यो समाजले पुरुषले गरेको कामको बारेमा पनि थाहा पाउनुपर्छ | महिलालाई बेश्याबृति गरेको आरोपमा यो समाजले मात्र हैन मिडियाले पनि खुलेर बिरोध गर्दछ ,तर पुरुषले गरेको काममा किन मौन छ त ? यस्ता कुरा मिडिया बाट पनि आउनुपर्छ ,र सबैले थाहा पाउनुपर्छ ,यो समाजमा महिला मात्र हैन पुरुष पनि यौनकर्म गरेर आफ्नो जिबिका चलाइरहेका छन | 

कस्ता खालका पुरुषहरु यो कार्यमा संलग्न छन ,थाहा छ तपाइलाई ? 

जस्तो अवस्थामा महिला यो दुनियामा प्रवेश गर्छन त्यस्तै हालतमा पुरुष पनि यो दुनियामा आउछन | धेरै जसो बाध्यता र केहि आत्मसन्तुष्टिका लागि | यौन व्यवसाय गरेर घर परिवार चलाउने पुरुषको संख्याको कमि छैन | हेर्दाखेरि हाइ प्रोफाइलका जस्ता देखिने मानिसहरु पनि यो व्यवसायमा छन | म अहिले ४० बर्षको भए ,बिगत १० वर्षा दखि मैले यो देख्दै आइरहेको छु | बेरोजगारी युबाहरु यो क्षेत्रमा नराम्रो सग फसेका छन | जसलाई अब उत्रिन गार्हो हुने अवस्था छ | यदि तपाई चाहहुनुछ भने म त्यस्ता धेरै पुरुष हरुलाई भेटाइदिन सक्छु ,जसको आयस्रोत मात्र यौन व्यवसाय छ | 

कस्ता ठाउमा भेटिन्छन त यस्ता पुरुषहरु ? 

महिलालाई जस्तो यिनीहरुलाई सबैले सार्बजनिक रुपमा यहाँ छन र त्यहाँ छन भनेर कसैले भनेका छैनन् | तर पुरुष यौनकर्मीको संजाल महिलाको भन्दा कम छैन | बिशेष गरि यिनीहरु बिदेशी ग्राहकको पिछा गर्छन | नेपाल घुम्न आउने बिदेसी महिला पर्यटक नै यिनीहरुको आम्दानीको स्रोत हो | नेपाली महिला हरुभन्दा विदशी महिला खोज्छन यिनीहरु | तुलना गर्ने हो भने महिला र पुरुष यौन व्यवसायबाट संकलन हुने रकम बराबर नै हुन्छ होला | 

दिदि तपाई यौनकर्मी महिला होकी हैन त ? 

म यौनकर्मी महिला हैन,मैले अरुलाई प्रयोग गरेको हो ,मलाई अरुले हैन ,यदि यौनकर्मी महिलालाई प्रयोग गर्ने पुरुषलाइ पनि यो समाजले यौनकर्मी पुरुषको नाम दिन्छ भन म यौनकर्मी महिला हो भन्न पछि पर्दिन | महिलालाई प्रयोग गर्ने पुरुषलाइ यो समाजले सधै माफी दिन्छ भने म पनि पुरुष प्रयोग गर्ने महिला हो ,मलाई नि यो समाजले माफी दिनुपर्छ | 

तपाइलाई चित्त नबुझेको कुरा के हो त ? 

यौनकर्मी महिलालाई जसरि यो समाजले बेश्याको उपनाम दिएको छ त्यसैगरी यौनकर्मी पुरुषलाई पनि यो समाजले दिने उपनाम खोजेको हो ? यौनकर्मी महिलालाई बेश्या भन्ने यो समाजले यौनकर्मी पुरुषलाई कुन उपनाम दिन सक्छ ? म थोरै बोले ति दिदि धेरै बोल्न थालिन ,मलाई यो बिषयमा आफुले केहि गर्न सक्छु जस्तो लागेको थिएन ,तर कता -कता यो कुरा मनमा रहिरह्यो ,बास्तबमा त्यो दिदीको कुरा सहि थियो | यो समाजले यौनकर्मी पुरुषलाई दिने उपनाम के हो त ? महिलाका जस्तै बाध्यता र बिबसता हुन्छ पुरुषको पनि ,कोहि पनि मान्छे यौनकर्मी बन्न चाहदैन तर बाध्यता र बिबसताले मान्छेलाई त्यो ठाउमा होमिन बाध्य पार्छ | महिलाहरुले किन प्रयोग गर्छन त पर-पुरुष भन्ने कुरा पनि एकातिर छ | जसरि पुरुषले महिला प्रयोग गर्छ ,त्यसैगरी महिलाले पुरुष पर्योग गर्नु नौलो हैन तर यस्ता कुराहरु हाम्रो समाजमा गौण रहन्छ | लोग्ने साथमा नभएका महिलाहरु आफुले पुरुषलाई प्रयोग पनि गर्छन भने पुरुष बाट प्रयोग भइएका पनि छन | तर जति महिला माथि आरोप र सामाजिक लान्छना लगाइन्छ त्यति पुरुषलाई लगाइदैन | आखिर पुरुष पनि त यौन व्यवसाय गर्छन भने महिलालाइ मात्र यी सब दोष लाउनु उचित हुदैन | ति दिदीको अनुहारमा यस्तै भाव थियो | मैले धेरै कुरा सोध्न चेस्टानै गरिन | जति उनीसग म आत्मिय हुन थाले त्यति नै उनले मसंग यो बिषयमा सत्य कुरा बाहिर ल्याओस भनेर धेरै आस गर्छिन भन्ने मलाई थाहा थियो ,जसको लागि मसंग अहिले कुनै क्षमता छ जस्तोनि लागेन | तर अन्त्यमा एउटा कुरा सोध्न मन लाग्यो | 

दिदि ति पुरुषहरुले पनि तपाईसंग सम्झौतामा काम गर्छन हो ? 

उनीहरुको पेसानै यहि भयपछी बिना पैसामा काम गर्दैन | मैले बुझे अनुसार उनीहरुले ५-१५ हजार सम्म लिन्छन | बिदेशी संग त अझ धेरै लिन्छन भन्न सुनेकी छु | सुरुमा बाध्यतामा यो क्षेत्रमा आएका उनीहरु यसरि फस्छन कि चाहेर पनि उम्कन सक्दैनन् | 

अहिले पनि तपाई यौनकर्मी पुरुष संग नजिक हुनुहुन्छ ? 

नजिक छु ,तर अब म यो ठाउबाट पर पुगिसके | सुरुमा साथीको संगतले यो ठाउमा आए | पुरुषलाई आफुले प्रयोग गर्न पाउदा गर्व पनि थियो | मैले जितेको महशुश गर्न थालको थिए | पछि थाहा भयो म गलत गर्दै रहेछु भनेर | अहिले म यो ठाउमा छैन तर आफुले गरेको काम भुल्न सक्ने पनि हैन | त्यस्ता धेरै पुरुष सग अहिले पनि सम्पर्कमा छु तर प्रयोग गर्ने कुरा बाट अलि टाढा छु | मैले केहि समय पहिला पनि यौनकर्मी पुरुषको बारेमा एउटा लेख पढेको थिए | नाम ठ्याकै याद भएन | तर उस्को कथा र व्यथा रोचक र घोचक थियो | रहरले कोहि पनि यो ठाउमा आउदैन | परिवार पाल्नुपर्ने बाध्यता र बेरोजगारीको कारण नचाहेर पनि महिला अथवा पुरुष यो पेशा अंगाल्न पुग्छन | तर पुरुषले भन्दा महिलाले बढी लंछित हुनुपर्ने अवस्था छ | हाम्रो नेपालमा देह व्यापारलाई मान्यता दिएको छैन तर यसको छुट्टै संजाल छ नेपालमा गौण रुपमा | समाचारमा सुनिए अनुसार मसाज सेन्टर नै यसको अखडा हो | बेला बेलामा यसको बारेमा चर्चा सुनिए पनि पछि आफै सेलाएर जान्छ | नेपालमा पनि यौन व्यवसायमा मान्यता दिने ,निश्चित क्षेत्र तोकेर ,त्यो क्षेत्रमा मात्र त्यस्तो गतिबिधि गर्न पाइने भन्ने कुरा पनि थियो तर त्यो कुराको पनि बिरोध भैरहेको छ | यौन ब्यबसयालाई कानुनी मान्यता दिने कुरालाई नेपालमा लागु गर्न त्यति सजिलो पनि छैन | परम्परागत धार्मिक मूल्य र मान्यता बोकेको ,र आफ्नो छुट्टै पहिचान भएको मुलुकमा त्यस्ता कामले कानुनी मान्यता त पाउन सक्दैन | तर यौनकर्मी महिला पुरुषलाई कानुनले सजाय दिएको पनि त्यति सुन्न पाइदैन | तर जे होस् यो समाजमा महिला मात्र हैन त्यसकै हाराहारीमा पुरुष यौनकर्मी पनि छन भन्ने कुरालाई भने हामीले जानकारीको रुपमा राख्दा हुने रहछ | यी दिदीले भनेजस्तै समाजमा पुरुष पनि यौन व्यवसायमा संलग्न छन भने उनीहरुलाई पनि यो समाजले एउटा उपनाम त दिनैपर्छ ? जसरि यौनकर्मी महिलालाई बेश्याको उपनाम दिईएको छ |

श्रोत ; नेपाल जापान

पोर्न स्टार बन्ने धोक्का बोकेर सामाजिक संजालभरि नाङ्गो फोटो भिडियो सार्बजनिक गर्दै चर्चा कमाउन सफल अर्चना पनेरुकी आमा भन्छिन मेरो छोरीले पोर्न मुभी खेल्छ तर अरु सँग हैन उसकै श्रीमान सँग खेल्छ हर्नुहोस अहिले भर्खरैको ताजा अन्तर्वार्ता भिडियो सहित ।

ताजा अन्तर्वार्ताको भिडियो हेर्नको लागि यो लिंकमा क्लिक गरेर हेर्नु होला

प्रवासी खबर  : १९ वर्षीया किशोरी नेहा (योरुना) पुनको हत्यासम्बन्धी केस सुल्झनुको सट्टा झन् उल्झँदै गएको छ। १० दिनअघि घरनजिकै अर्धनग्न शव भेटिएपछि काठमाडौँदेखि पोखरासम्मका सडक तातिएको थियो। दबाबमा परेको प्रहरीले हत्यामा संलग्न अभियुक्तलाई सार्वजनिक पनि गर्‍यो। तर पोखरा अझै पनि शान्त भइसकेको छैन। हत्याको छानबिन र पोस्टमार्टम गर्न दबाब दिँदै विभिन्न संस्थाले बिहीबार पनि प्रदर्शन गरे। 

सामूहिक बलात्कार हो कि हैन ? 

प्रहरीले हत्याको आरोपमा सतिश भनिने कृतन खड्गीलाई पक्राउ गरी सोमबार सार्वजनिक पनि गरिसकेको छ। प्रहरीसँगको बयानका क्रममा आफूसँग रात बिताउन नमान्दा हेलमेटले हानेको उनले बताएका थिए। तर प्रहरीले सार्वजनिक गरेको घटना विवरणप्रति नेहाका आफन्तले असन्तुष्टि जनाएको छ। बुधबार पोखरामा पत्रकार सम्मेलन गर्दै पुन समाजका केन्द्रीय सदस्य लालबहादुर पुनले सोधे, 'पोस्टमार्टम रिपोर्ट नै नहेरी हेल्मेटको प्रहारबाट मृत्यु भएको भनी प्रहरीले कसरी भन्न सक्छ ?' 

नेहाका मामा यमप्रसाद थजाली पुनले सामूहिक बलात्कारको कुरा लुकाइएकोमा आपत्ति जनाए। पत्रकार सम्मेलनमा अन्य स्थानमा बलात्कार गरी शव भेटिएको स्थानमा फ्याँकिएको तथा प्रहरीले पनि प्रारम्भिक रुपमा सामूहिक बलात्कार भएको हुनसक्ने जिकिर गरियो। प्रत्यक्षदर्शीको भनाई अनुसार पनि सामूहिक बलात्कार भएको देखिएको उनीहरुले बताए । 

प्रहरी भन्छ- पोस्टमार्टम रिपोर्टमा बलात्कार लेखिएको छैन 

तर प्रहरी भने यसलाई अस्वीकार गर्छ। कास्कीका एसपी हरि पालले बताए, 'त्यो बेकार वाहियात कुरा हो। पोस्टमार्टममा केही छैन त मैले कसरी भन्न सक्छु? पोस्टमार्टममा त भन्नु पर्‍यो नि – रेप भएको हो भनेर। केही लेखेकै छैन। यहाँको डाक्टरले भन्नु पर्‍यो नि रेप भएको हो भनेर त, केही लेख्या छैन।' 

प्रहरीसँगको बयानका क्रममा अभियुक्त खड्गीले भनेका थिए - 'हेल्मेटले हानेर ढलिसकेपछि यौन सम्पर्क गर्न खोज्दा नाक र कानबाट रगत बगेको देखपछि डराएर घरतर्फ गएँ।' पत्रकार सम्मेलनमा भने नेहाका आफन्तले प्रश्न गरे, 'प्रहरीले किन हामीलाई पोस्टमार्टम रिपोर्ट देखाउँदैन? किन सार्वजनिक गरिन्न?' सतिशका पछाडि अरु पनि व्यक्ति रहेको र सामूहिक बलात्कार नै भएको आफन्तको आरोप छ। घटनास्थलमा नेहाको भित्री वस्त्र अन्तै भेटिएको विषयमा प्रहरीको अनुसन्धान फितलो देखिएको आरोप समेत उनीहरुले लगाएका छन्। 

एसपी पालले थप परीक्षणका लागि शव पठाएको बताए

सोमबार प्रहरीले गरेको पत्रकार सम्मेलनमा नेहाको शवमा भेटिएको कालो कपडाका बारेमा प्रश्न उठेपछि अनुसन्धानको नेतृत्व गर्ने डिएसपी गजुसिद्दी बज्राचार्यले सुरुमा नेहाकै सल भएको बताएका थिए। तर त्यो सल नभई अर्कै ठूलो कालो कपडा भएको भन्ने प्रश्न उठेपछि उनले भनेका थिए, 'सबै कुरा आजै सकिने भए त भोलि नै अनुसन्धानको फाइल बुझाए भइगयो नि, अझै क्लियर हुनुपर्ने कुरा धेरै छन्।' 

फेक फेसबुक पोस्ट भाइरल भएपछि प्रहरीसमेत तनावमा 

नेहा हत्याबारे सिसम थापा नामको फेसबुक आइडीबाट 'नेहा पुनलाई कसले यस्तो गरेको हो मलाई थाहा छ। एक जनाको नाम फलानो हो' भन्दै लेखिएको पोस्ट भाइरल भएको छ। यही पोस्टका आधारमा सेलिब्रिटीहरुले समेत फेसबुकमा स्टायटस लेखेको देखिएको छ। एसपी पाल फेसबुकबाट भ्रम सिर्जना गर्न खोजिएको बताउँछन्, 'कोही मान्छेले बदमासी गरेको छ। हामीले पत्ता लगाइराखेका छौँ। सामाजिक सञ्जालमा जे पायो त्यही लेखिदिने र भ्रम श्रृजना गर्न खोजिएको छ।' 'सिसम जस्ताले अनेका लेख्दा भ्रम उत्पन्न भएको छ। वास्तविक सिसम थापा बहिनी हाम्रो सम्पर्कमा छ। त्यो अकाउन्ट र फोटो फेक रहेछ', पालले भने। 

उनले प्रहरीको अनुसन्धानलाई अविश्वास गरेर भ्रम छर्न खोजिएको र त्यस्तो भ्रम श्रृजना गर्नेलाई कारबाही गर्ने बताए। 'हामीलाई विश्वास नगरेर हुन्छ ? हामीले त्यत्रो अनुसन्धान गरेर मान्छे पक्राउ गरेका छौँ। अनुसन्धान त जारी नै रहेको छ। तर अहिले सिसम थापा भन्ने फेक आइडी बनाएर हल्ला भएको छ। तर रियल त्यो महिला हाम्रो सम्पर्कमा छ। उसलाइ थाहा छैन आफ्नो नाम बनाएर त्यस्तो गरिएको बारे। त्यो महिलाले अपराध महाशाखा काठमाडौँमा सम्पर्क गरिसकेको छ', उनले भने । 

अनुसन्धान जारी 

अनुसन्धान फितलो भएको आरोप अस्वीकार गर्दै पाल भन्छन् – 'आरोप लगाएर हुन्छ ? त्यसो भए त अनुसन्धान उनीहरुले गरे भइहाल्यो नि त। पुलिस किन चाहियो भनेको? हामीलाई विश्वास नगरेर हुन्छ ? हामीले त्यत्रो अनुसन्धान गरेर मान्छे पक्राउ गरेका छौँ। अनुसन्धान त जारी नै रहेको छ।' अनुसन्धानबारे उनले भने, 'अस्ति जो मान्छे समातेको हो, त्यो भन्दा डेभलपमेन्ट केही छैन। बेकारमा यो इस्यु बनाइएको छ अरु मान्छेहरुले। जुन मान्छे हामीले समातेको हो त्यो भन्दा अर्को अभियुक्त छैन अहिलेसम्म।'

सानो उमेर देखिनै लोकदोहोरी गायिका बनेर चर्चा कमाउने सपना सजाउँदै आएकी सीता थापामगर झण्डै सात वर्ष अघि आफनो सपना साकार बनाउन सपनै–सपनाको शहर मानिने काठमाडौमा प्रवेश गरेकी थिइन् । काठमाडौंमा आफ्नो भविस्य सुरक्षीत गर्न थापाले लोकदोहोरी साँझको सहायता लिईन् र त्यो क्रमलाई निरन्तरता पनि दिईरहेकी छन् । त्यसो त अहिले पनि उनी त्यहाँ आउने ग्राहकपिच्छेका अनुरोध गीत गाएर उनी काठमाडौमा चर्चित छिन् तर गोरखाबाट काठमाडौ आउँदा देखेको सपना अँझैसम्म सपनामै सिमित छ । गायन यात्राको सात वर्षे अनुभव, दोहोरी साँझहरुमा गीत गाउँदाको रमाईलो र उनले बुनेको सपना पुरा नभएको छट्पटीबारे सीता थापा मगर हरेकपलसँग यसरी छच्लकिइन् । 

गीत गाउँदा—गाउँदा थाकिएन् भन्या ? 

अहिले नै थाकेर के गर्ने ? (प्रतिप्रश्न) कति गर्नु छ, छ । यि त संघर्षका दिनहरु हुन् थकाई मारेर कहाँ हुन्छ र ? 

गीत गाउन कहिलेदेखि सुरु गर्नु भएको हो ? 

सानैदेखि लगभग १४ वर्षको उमेर थियो होला । 

दोहारी साँझमा गीत गाउन थाल्नु भएको कति भयो ? 

सात वर्ष भयो । 

कुन—कुन दोहोरी साँझमा गीत गाउँनु भयो ? 

काठमाडौं आउनु भन्दा पहिला मुग्लीन दोहोरी साँझमा गीत गाउथें । काठमाडां छिरेपछि देउराली दोहोरी साँझमा र फेवा दोहोरी साँझमा गाँए । तर, अहिले गामवेसी दोहोरी साँझमा गाउँछु । 

अहिलेसम्म गीत रेकर्ड गर्नु भएको छ, कि छैन ? 

छ, ४ वर्ष अघि नौमति बाजा बजाउदै एल्वम निकालेकी थिए । अहिले सम्म जम्मा ७÷८ वटा गीत रेर्कड गरिसकेकी छु । पहिलो रेकर्डेड गीत कुन हो ? मुलको पानी गयो सुकेर, फर्केर नी हेर्न मन लागेको छैन चित्त दुखेर’ भन्ने गीत जुन तारानाथ घिमिरे दाइले सहयोग गर्नु भएको थियो । 

दोहोरी साँझ बाहिर गीत गाउनु भएको छ कि नै ? 

महोत्सवहरु, तीजमा गाएको छु । 

मन पर्ने गीत चाहि कुन हो ? 

‘सानु कहाँ छौ ’मेक्सम खातीको गीत एकदमै मन पर्छ । 

राती दोहोरी गाउँन जाँदा कतिको दुःख खेप्नु परेको छ ? 

त्यस्तो अहिलेसम्म केही भोग्नु परेको छैन । 

राती कति बजे पुग्नुहुन्छ दोहोरी साँझमा र कति बजे घर फर्कनु हुन्छ ? 

साँझ ६, साढे ६ बजे नै पुग्छु र घर राती १२ बजे पछि फर्कन्छु । 

कति बजे सुत्नु हुन्छ ? 

बिहान २ बजेतिर सुत्छु । 

राती हिड्दा ट्याक्सी तथा अन्य व्यक्तिबाट दु:ख पाउनु भएको छ, कि छैन ? 

अहिलेसम्म छैन । 

ग्राहकले दोहोरी साँझबाटै जाउ भन्छन् रे नी ? के भन्नु हुन्छ त्यस्तो बेला ? 

तिनीहरु होसमा हुँदैनन् त्यसैले ल-ल हुन्छ नि, पछि जाउँला नी भनेर टारिदिन्छु । 

विवाह कहिले गर्नुभएको हो ? 

दुई वर्ष अगाडी लभ म्यारिज गरेको हो । 

लभ कहाँ कसरी पर्यो नी ? 

दोहोरी साँझमा उहाँ साथीहरुसँग आउने गर्नुहुन्थ्यो । उहाँलाई मेरो स्वर मन पर्थ्यो रे । त्यसैले बेला—बेलामा गीत लेखेर दिनुहुन्थ्यो अनि म गाउने गर्थे । त्यस्तैमा एक दिन आइ लभ यु लेखेर दिनु भयो । यो प्रक्रिया लम्बीँदै जाँदा लभ सम्म पुग्यो । 

छिटो विवाह गरे जस्तो लाग्दैन तपाईलाई ? 

छिटो त भयो तर विवाह त एक चोटी गर्नै पर्ने त हो नी । 

विवाह पूर्वको माया र पछिको मायामा के फरक पाउनु भयो ? 

विवाह गर्नु भन्दा पहिला र अहिलेमा पछि झन् माया गहिरो हुदो रहेछ । 

तपाई यसरी दोहोरी सांझमा गीत गाउनु हुन्छ, श्रीमान् केही भन्नुहुन्न् ? 

उहाँ एकदमै बुझ्ने हुनुहुन्छ त्यसैले सहयोग गर्नु हुन्छ । 

सेक्स भनेको के हो तपाईको विचारमा ? 

मान्छेलाई चाहिने अत्यावश्यक चिज हो । 

पहिलो सेक्स कोसँग गर्नुभयो ? 

पत्याउनु होला, श्रीमान्सँग नै मेरो पहिलो अनुभव हो । 

पहिलो सेक्सको अनुभव कस्तो थियो ? 

हा..हा..हा..(हाँस्दै) कस्तो प्रश्न हा..हा..पहिलो सेक्स गर्दा सारै पिडादायी भयो । तर पछि—पछि चाहि बानी पर्दै गएकोले अहिले त निकै रमाइलो हुन्छ । 

को व्यक्तिबाट प्रेरित भएर गीत गाउन लाग्नु भएको हो ? 

बाचाबन्धन फिल्ममा बिमा कुमारी दुराले गाएको गीत ‘गोठालेको यस्तै छ जीवन’ भन्ने गीत सुनेपछि मैले बारम्बार त्यहि गीत घाँस दाउरा गर्दा र स्कुलका कार्यक्रमहरुमा गाइरहन्थे । सोच्थें म पनि त्यस्तै हुन पाए कस्तो हुन्थ्यो होला । 

एकदिनमा कति गीत गाउनुहुन्छ ? 

७/८ वटा गाउछु । 

फेसबुक र ट्वीटर कत्तिको चलाउनु हुन्छ ? 

म केहि पनि चलाउँदिन । 

अहिलेको यस्तो टेक्नोलोजिको युगमा त्यसमा पनि तपाई जस्ता कलाकारहरुको लागि त अति आवश्यक छ, किन नचलाउनु भएको हो ? 

आवश्यक त छ तर मलाई मन पर्दैन । 

सपिङ जाँदा कोसँग जानुहुन्छ ?

प्रायः एक्लै जान मन पर्छ । 

कस्तो पोशाक गर्न मन लाग्छ ? 

टिसर्ट, पाइन्ट, कुर्ता सुरुवाल र लोकदोहोरी पोशाक मन पर्छ ।

श्रोत : हाम्रो संदेश

चकलेटी नायक अनमोल केसीका हजारौ फ्यान छन् । अनमोल केसीलाई हेर्नकै लागि उनको घर वरिपरी यूवतीको भिड नै लाग्छ । संभवत, यस्तो क्रेज बनाउने अनमोल एक मात्र कलाकार हुन् । धेरैलाई लाग्न सक्छ, यूवतीले धेरै पछ्याउने अनमोल प्लेब्वाई छन् । तर, चकलेटी नायकले आफू यूवतीको मामलामा केही फरक भएको बताएका छन् । 

५-६ क्लासमा पढ्दा स्कुलमा प्रेमिका बनाउने लहर नै चल्दा आफूले पनि प्रेम गरेको उनले बताएका छन् । तर, उनले यसलाई प्रेम नभएर फेसन भनेका छन् । उनै अनमोलले आफ्नो शारीरिक सम्बन्धको कमजोरी खुलाएका छन् । कान्तिपुर साप्ताहिकसँग कुरा गर्दै अनमोलले भने-‘मेरो कमजोरी के छ भने कुनै यूवती तयार भैहालिन् भने पनि म सेक्समा जान सक्दिनँ । कम्तीमा २-४ बर्ष संगत गरेको हुनुपर्छ ।’ अनमोललाई बाहिरबाट हेर्दा धेरैलाई लाग्न सक्छ, उनी झुटो कुरा गर्दैछन् । तर, अनमोलले आफू पार्टी जान, डेटिङ जान भन्दा पनि घरमै चलचित्र हेरेर, म्यूजिक सुनेर बस्न रुचाउने बताएका छन् ।

नेपाली ग्ल्यामर बजारमा तिर्सना बुढाथोकी नाम नचिन्ने सयाद कमै मात्रमा होलान । आफुलाई नंग्याएर चर्चा कमाउन सफल मोडेलको रुपमा उहाँ चर्चित हुनु हुन्छ । स्मरण रहोस केहि महिना अगाडी मात्र नाकाबन्दीको बिरोध स्वरूप आफ्नो शरीर रंग्याएर चर्चामा आएका थिए । हेरौ आज यिनै चर्चित मोडेल सँग एक जना अलपत्रकारले गरेको कुराकानी भिडियो सहित ।

भिडियो हेर्न यो लिंकमा क्लिक गर्नु होला

काठमाडौं– अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले पत्र काटेका भीआईपीमध्येका एक एमाओवादी महासचिव कृष्णबहादुर महराले आफूले अख्तियारमा सम्पूर्ण सम्पत्ती विवरण बुझाइसकेको बताएका छन् । रोल्पाबाट प्रकाशित हुने रोल्पा समाचार साप्ताहिकलाई अन्तरवार्ता दिँदै उनले आफूले १२ वर्ष शिक्षण पेशा गर्दा १ लाख १२ हजार कमाएको र १० वर्ष राजनीति गर्दा ९७ लाख कमाएको आफैंले खुलासा गरेका छन् । 

अन्तरवार्तामा उनले भनेका छन्, ‘ मैले बाल कल्याण उ.मा.वि.मा १२ वर्षसम्म अध्यापन गराएको थिए । १२ वर्ष पढाएको १ लाख १२ हजार तलब बुझेको रहेछु । २०४८ सालदेखि ५३ सालसम्म पनि सांसद बनेको थिए । फेरी २०६३ सालदेखि हालसम्म कुनै न कुनै पद तथा जिम्मेवारीमै छु । मैले आफैलाई पनि धेरै बुझेको छु होला भन्ने लागेको थियो तर पनि जम्मा ९७ लाख मात्रै बुझेको रहेछु ।’ पत्र काटिएसँगै आफू अख्तियारको सम्मान गर्दै त्यहाँ हाजिर भएको भन्दै उनले सत्य विवरण बुझाएको अन्तरवार्तामा उल्लेख गरेका छन् । उनले आफ्नो रोल्पाको लिवाङमा हालपनि पुख्र्यौली सम्पत्ति रहेको र त्यसलाई हाल पार्टीले प्रयोग गरिहको भन्दै भएको केहि जग्गा भने प्राबिधिक शिक्षाका लागि निशुल्क दान दिएको पनि उल्लेख गरेका छन् । 

उनले भनेका छन्, ‘ हाम्रो खेत थियो, त्यही खेत बेचेका थियौं । दुइभाई छोराहरू एटम र राहुल दुवै जनमुक्ति सेनामा कार्यरत थिए । अवकाशमा आउँदा बेलामा ५–६ लाख लिएर आएका थिए । सबै गरी ३० लाख भयो । दाङको गैरा गाउँमा घर पनि छ । हामी सबै परिवाहरू त्यही नै बस्दछौँ ।’ यस्तै उनले एमाओवादी शान्तिप्रक्रियामा आएसँगै जनमुक्ति सेनाको शिविर व्यवस्थापन गर्न रकम निकासा भएको र त्यो सोहि प्रयोजनमा खर्च गरिएको पनि बताएका छन् । ‘सबै पार्टीका नेताहरूले शिविर व्यवस्थापनका लागि २०६३ साल मंसिरदेखि चैत्रसम्म करिव ५ महिनासम्ममा ३१ हजार जनमुक्ति सेनाको व्यवस्थापनका लागि ४६ करोड रुपैया बुझेको थिए । त्यो पनि तत्कालीन सरकारको अनुरोधमा बुझेको थिए । त्यो महालेखा परीक्षक सबैले हिसाव हेरीसकेको अवस्था हो । एउटै व्यक्तिको नाममा ४६ करोड रुपैया निकास किन गरियो भन्ने मात्रै हो । अन्य केही पनि होइन ’ उनले भनेका छन् । 

अख्तियारको पत्रबारे उनले दिएको अन्तरवार्ताको अंश जस्ताकोतस्तै: 

मलाई अरु केही पनि थाहा छैन । पत्र लेखेको थियो, म हाजीर भएँ, मैले सम्पत्ति विवरण बुझाएको छु । तपाईहरूलाई नै थाहाँ छ महराको सम्पत्ति कति छ भन्ने कुरा । तपाईहरूले जनतालाई सत्य कुरा बुझाई दिनुपर्दछ । मैले बाल कल्याण उ.मा.वि.मा १२ वर्षसम्म अध्यापन गराएको थिए । १२ वर्ष पढाएको १ लाख १२ हजार तलब बुझेको रहेछु । २०४८ सालदेखि ५३ सालसम्म पनि सांसद बनेको थिए । फेरी २०६३ सालदेखि हालसम्म कुनै न कुनै पद तथा जिम्मेवारीमै छु । मैले आफैलाई पनि धेरै बुझेको छु होला भन्ने लागेको थियो तर पनि जम्मा ९७ लाख मात्रै बुझेको रहेछु । मेरो रोल्पाको पुख्र्यौली सम्पत्ति लिबाङ मेबाङमै थियो । त्यसमा पनि हाल पार्टीका साथीहरू नै बसोबास गरेका छन् । मैले प्राबिधिक शिक्षाका लागि निशुल्क जग्गा दिइसकेको छु । हाम्रो खेत थियो, त्यही खेत बेचेका थियौं । दुइभाई छोराहरू एटम र राहुल दुवै जनमुक्ति सेनामा कार्यरत थिए । अवकाशमा आउँदा बेलामा ५÷६ लाख लिएर आएका थिए । सबै गरी ३० लाख दाङको गैरा गाउँमा घर छ । हामी सबै परिवाहरू त्यही नै बस्दछौँ । तर, हाम्रो गैरागाउँको घरको कुनै चर्चा भएन छैन पनि । तर दाङको ज्योतिबस्त्रालयको चर्चा छ । जो मलाई अन्याय हुन्छ । किन कि मेरो ज्योतिबस्त्रालयसँग कुनै सम्बन्ध नै छ ।  

मलाई अख्तियारले पत्रचार मात्रै गरेको थियो । सम्पत्ति विवरण बुझाएको छु । अर्काे कुरा के सत्य हो भने जति बेला तत्कालीन विद्रोही हाम्रो पार्टी भर्खरै शान्तिप्रक्रियमा गएको थियो । बार्ता सम्वादको जिम्मेवारी मलाई नै थियो । जनमुक्ति सेना क्यान्टोनमेन्टमा थियो । जनमुक्ति सेनाको शिविर व्यवस्थापन समिति पनि बनेको थिएन । सबै पार्टीका नेताहरूले शिविर व्यवस्थापनका लागि २०६३ साल मंसिरदेखि चैत्रसम्म करिव ५ महिनासम्ममो ३१ हजार जनमुक्ति सेनाको व्यवस्थापनका लागि ४६ करोड रुपैया बुझेको थिए । त्यो पनि तत्कालीन सरकारको अनुरोधमा बुझेको थिए । त्यो महालेखा परीक्षक सबैले हिसाव हेरीसकेको अवस्था हो । एउटै व्यक्तिको नाममा ४६ करोड रुपैया निकास किन गरियो भन्ने मात्रै हो । अन्य केही पनि होइन । तपाईहरुले के बुझ्नुहोस भने यो राजनीतिक लडाई हो । हामीलाई यतिबेला राजनीतिक प्रहार गरेर हाम्रो जो छवी छ त्यसमा अवरोध गर्ने नै हो । यसको हल समाधान राजनीतिक तहबाटै गरिनुपर्दछ । हामी गरि नै रहेका छाँै । यसैबीच अन्तरवार्ता सार्वजनिक भएपछि रोल्पाली एक एमाओवादी नेताले महराको यी कुरा सार्वजनिक भएपछि धेरै रोल्पालीले जिब्रो टोक्दै आश्चर्य व्यक्त गरेको टिप्पणी गरे । पहिला महराकै निकट रहेका ति नेताले ब्यंग्य गर्दै भने, ‘अब सबै रोल्पालीले धनी हुन महराकै बाटो बाटो अबलम्बन गर्दा राम्रो हुन्छ ।’

काठमाडौं– नेपालका लागि भारतीय राजदूत रञ्जित रेले भारतले कारणले नभई मधेसी दलहरुकै कारण सीमानाकामा अवरोध भएको दोहोर्याएका छन् । एमाओवादी अध्यक्ष प्रचण्डसँग मंगलबार बिहान भएको भेटवार्तामा राजदूत रेले भारतको चाहना चाँडोभन्दा चाँडो समस्याको समाधान होस् भन्ने रहेको बताउँदै दलहरुबीच सहमति भए नाकामा भएको अवरोध चाँडै अन्त्य हुने बताए । 

सो क्रममा प्रचण्डले नाकाबन्दी छिटोभन्दा छिटो अन्त्य गर्न भारतीय राजदूतलाई आग्रह गरेका थिए । यस्तै प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको भारत भ्रमणबारे समेत राजदूत रेले चासो राखेको बताइएको छ । देशभित्र भारतले नाकाबन्दी अन्त्य नगरेसम्म ओलीले भारतको भ्रमण गर्न नहुने आवाज उठिरहेको बेला उनले उक्त चासो व्यक्त गरेका हुन् । भारतले आपूर्ति व्यवस्थामा अवरोध गर्दै आएपनि उसले आफ्नो कारणले नभई मधेसी मोर्चाको आन्दोलनको कारण सीमानाकामा अवरोध भएको दाबी गर्दै आएको छ । प्रचण्ड निवास लाजिम्पाटमा भएको भेटमा नाकाबन्दी, मधेस आन्दोलन र दलहरुबीच भईरहेको छलफलको प्रगतिबारे कुराकानी केन्द्रित भएको प्रचण्डको सचिवालयले जनाएको छ ।

श्रोत : दैनिक नेपाल

चर्चित गायिका तथा मोडल जोति मगर अंग प्रदर्शन गरेरै चर्चा कमाएकी छन् । उनले विभिन्न म्युजिक भिडियोमा आफ्नो अंग प्रदर्शन गर्दै आएकी थिइन तर अब उनले अन्तर्वार्ता दिँदा नै यसरी अंग प्रदर्शन गरिन ।

भिडियो हेर्न यो लिंक क्लिक गर्नु होला

श्रोत : क्यानडा नेपाल